नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको परियोजनाअन्तर्गत नेपाली कला साहित्य प्रतिष्ठानद्वारा प्रकाशित ‘सगरमाथाको नृत्यमग्न आत्मा’ नेपाली कविताको महत्वपूर्ण ग्रन्थ हो । मोमिलाद्वारा सम्पादित यस ग्रन्थले नेपाली आधुनिक कविताको सार्थक झलक दिन्छ । कति अर्थमा यो नेपाली कविताको दुर्लभ ग्रन्थ पनि हो ।

आधुनिक कविता केलाई मान्ने यसमा विवाद हुनसक्छ । कतिले लेखनाथ पौडेल त कतिले देवकोटालाई नेपाली आधुनिक कविताको प्रस्थान विन्दू मानेका छन् । मोमिलाले भने नेपाली गद्यकविताका सफल प्रयोक्ता गोपालप्रसाद रिमाललाई मानेकी छन् । यो मान्यता तर्कशील पनि छ । रिमाल नै त्यस्ता कवि हुन् जसले परम्परागत सम्पूर्ण पर्खाल भत्काएर गद्यमा पनि कविताका उत्ताल तरंग दिन सकिन्छ भन्ने सावित गरेका थिए । हुन पनि आजसम्म चेतनाका हिसाबले उनका कवितालाई छुनसक्ने कविता नेपाली भाषामा शायदै लेखिएका छन् । कवितामा क्रान्तिचेत र सुन्दर भाषा रिमालका कविताका खास चिनारी हुन् । उनका उच्च क्रान्तिचेतयुक्त दुई कविता ‘प्रति’ र ‘आमाको सपना’ यसमा समेटिएका छन् ।

ग्रन्थलाई स्रष्टा र सृष्टि प्रतिनिधि आधुनिक नेपाली कविता भनिए पनि यसमा कविताका अन्य रुप गीत गजल मुक्तक हाइकु पद्यकविता समेटिएका छैनन् । यसो हुनुमा आधुनिक कविता भन्नु गद्यकविता हो भन्ने तर्कले काम गरेको देखिन्छ । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका पद्यकविताका दर्जनौ किताब छन् । तर उनको एउटै गद्यकविता ‘पागल’को वजन कैयन् पद्यकविताको भन्दा बढी हुन्छ । पुस्तकमा उनको यही कविता समेटिएको छ । बालकृष्ण सम, सिद्धिचरण श्रेष्ठ, विजय मल्ल, मोहन कोइराला, भूपि शेरचन, ईश्वरवल्लभ, मदन रेग्मी, वैरागी काइँला, बासु शशी, पारिजातदेखि विमल निभा, मीनबहादुर विष्ट, श्यामल, गोविन्द वर्तमान, विप्लव ढकाल, राजेश्वर कार्की, मोमिला, श्रवण मुकारुङसम्मका कविता छन् । सम्पादकका अनुसार रिमालदेखि २०२५ सालसम्म जन्मेका र चालीसको दसकसम्म स्थापित भइसकेका स्वदेशी र प्रवासी एक सय ३५ कविका कविता यसमा छन् ।

सम्पादक मोमिलाले कति अर्थमा यसमा जोखिम पनि उठाएकी छन् । प्रतिनिधि कविता सामान्यतया कविका अन्य कविताभन्दा चर्चित हुन्छन् । यस मान्यतालाई उनले चुनौती दिएकी छन् । उनको मान्यता चर्चाभन्दा गुणका आधारमा प्रतिनिधि कविताको मापन हुन्छ भन्ने देखिन्छ । वैरागी काइँलाको सबैभन्दा चर्चित कविता ुमातेको मान्छेको भाषण मध्यरातको सडकमाु हो । तर सम्पादकले काइँलाका ुपर्वतु र ‘चिया पिइसकेर उसको घरबाट हिँड्ने बेलामा’ समेटेकी छन् । बासु शशीको ‘बीसौँ शताब्दीको गीत’, मोहन कोइरालाको ‘फसर्ीको जरा’, ईश्वरवल्लभको मेरी आमाले आत्महत्या गरेको देश, मीनबहादुर विष्टको साला पहाड मे क्या है, कुन्ता शर्माको पोथी बास्नु हुँदैन, कृष्णभूषण बलको काठमाडौँ एक्लैले अब काठमाडौँ बोक्न सक्दैन, भूपि शेरचनको ‘हामी’जस्ता सबैभन्दा चर्चित कविताका साटो अन्य कविता समेटिएका छन् । सम्पादकको ध्येय यी कविलाई चर्चित कवितामा मात्र सीमित नगरी तिनका महत्वपूर्ण अन्य कविताप्रति पनि पाठकको ध्यानाकर्षण गराउनु देखिन्छ । विजय मल्लको छोरीलाई मानचित्र पढाउँदा, अविनाश श्रेष्ठको हातमा कालो फूल लिएर उभिएकी नायिकालाई, पारिजातको लाहुरेलाई रोगी प्र्रेमिकाको पत्र ,श्रवण मुकारुङको पुरानो मानिस, विमल निभाको जुम्ला, श्यामलको दसनीको लेहंगाजस्ता चर्चित कविता भने यसमा परेका छन् । मूलरुपमा नेपालभाषामा लेख्ने दुई कवि पूर्णविराम र प्रतिसरा सायमीका कवितामा पनि यसमा समेटिएका छन् जसले संग्रहलाई समावेशी बनाउने प्रयास गरेको छनक दिन्छ । तर अन्य भाषाका कवि यसमा परेका छैनन् । कविताका नाममा मालपोत अड्डामा बुझाइने निवेदन स्तरका कखरा लेख्ने कविहरुले आफूलाई प्रतिनिधि कवि घोषित गर्दै स्टन्टवाजी र गुटवादी प्रचारप्रसार गरिररहेका बेला मोमिलाले यस प्रवृत्तिलाई कडा चुनौती दिएकी छन् । प्रतिनिधित्वमै केही प्रश्न उठ्नसक्ला तर उनले सकेसम्म कसैलाई अन्याय हुन नदिने प्रयास गरेकी छन् ।

कविको प्रतिनिधित्वका लागि मात्र नभई यो किताब ती कविका सामान्य विवरण कविता र आफैँप्रति कविका धारणा र सम्पादकको टिप्पणीका कारण पनि महत्वपूर्ण छ । यसमा डा। लक्ष्मणप्रसाद गौतमको आधुनिकता र आधुनिक नेपाली कविता शीर्षकको महत्वपूर्ण लेख समेटिएको छ जसमा विश्वको आधुनिक कवितादेखि नेपाली कविताको इतिहास र वर्तमानबारे सूक्ष्म वर्णन छ ।

साहित्य र संघर्ष मोमिलाका अभिन्न अंग हुन् । यस्तो लाग्छ यीबिना उनको आयतन अपूर्ण हुन्छ । कविता र निबन्ध उनको सिर्जनाका प्रमुख विधा हुन् । समालोचना सम्पादन र साहित्यिक सकि्रयता उनका अतिरिक्त समर्पण हुन् । खासमा साहित्य उनको जीवनकै अर्को नाम हो । उनी पुगेका हरेक ठाउँबाट साहित्यको सेवामा उल्लेख्य कामहरु भएका छन् । नोबेल एकेडेमीबाट उनले साहित्यिक वार्षिकी ‘नोबेल’ सम्पादन गरिन् भने अर्को शैक्षिक संस्थाबाट ‘कलाश्री’ । दुवै पत्रिका नेपाली साहित्यका अब्बल प्रकाशन मानिएका छन् । दुवैले विशिष्ट साहित्यकारलाई सम्मान तथा पुरस्कार पनि दिएका छन् । हाल उनी नेपाली कला साहित्य प्रतिष्ठानमार्फत साहित्यका फाँटमा उल्लेख्य गतिविधि गरिरहेकी छन् । ‘सगरमाथाको नृत्यमग्न आत्मा’ यिनै गतिविधिको सफल परिणाम हो । यसको अंग्रेजी संस्करणको तयारी भइरहेको छ भने चाँडै नै यसको दोस्रो भाग पनि आउँदैछ जसमा नयाँ पुस्ताका प्रतिनिधि कविका कविता समेटिने छन् ।

BY CHANKY SHRESTHA

पाठ्यक्रममा कुनै समय एउटा निबन्ध पढ्नुपथ्र्यो- हिरो बाई मिस्टेक । बस्तीमा फैलिएको आगो निभाउन प्रमुख पात्रले कुनै काम गरेको हुँदैन संयोगले ऊ साहसिक नायक ठहर्छ । नेपालमा दुई नायक अत्यधिक चर्चामा छन् । सिनेमामा राजेश हमाल र राजनीतिमा गिरिजाप्रसाद कोइराला । संयोगले दुवैको नायकी बाई मिस्टेक हो ।

विगत दुई दशकदेखि नेपाली सिनेमा राजेश हमालको कब्जामा छ । शिव श्रेष्ठलाई उनले चरित्रनायकको रोलमा सीमित गरिदिए । नयाँ चटपटे नायकहरु पनि उनीसामु टिक्नसक्दैनन् । तालु खुइलिए पनि उमेरले ४५ नाघे पनि छ फिट अग्ला राजेश ह्यान्डसम छन् । रजतपटद्वारा महाअभिनेताको उपाधि पाएका राजेश भनेपछि नवयुवतीहरु भुतुक्कै हुन्छन् । उनीसँग अटोग्राफ लिनेको तँछाडमछाड हुन्छ । राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको नाम थाहा नहुने नेपाली अधिकांश सिनेकर्मीको भीडमा उनी सम्भवतः सबैभन्दा शिक्षित हुन् जो अंग्रेजी फरर बोल्नसक्छन् संसारकै गतिविधिबारे जानकारी राख्छन् । टेलिभिजन एंकरिङ र उद्घोषणमा निपुण उनी अल्पभाषिताका कारण आफ्नो गम्भीर व्यक्तित्वलाई सुरक्षित राख्न पनि सफल छन् ।

एउटै समस्या उनको अभिनयकला हो जसमा उनी शून्यभन्दा पनि तल माइनस एक डिग्रीमा छन् । सिनेमामा उनी हिन्दी सिनेमाका तेस्रो दर्जाको प्रतिशोधी पुरुषबाहेक समकालीन जीवनको कुनै झलक दिन सक्दैनन् । दुई सयभन्दा बढी उनका सिनेमामा मुस्किलले दुई वा तीनमात्र सफल छन् । तथापि पूरै सिनेमालाई डुबाएर पनि उनी हिट छन् । निर्मार्ता-निर्देशक उनलाई आफ्ना सिनेमामा अनुबन्धित गर्न पाउँदा धन्य हुन्छन् ।

सिनेमा राजेशको कब्जामा भएजस्तै विगत दुई दसकदेखि नेपाली राजनीति गिरिजाप्रसाद कोइरालाको कब्जामा छ । ८६ वर्ष पुगिसक्दा पनि प्रजातन्त्रका लागि उनी अविराम ुलडिरहेकाु छन् । राजाको प्रत्यक्ष शासनप्रति उनको विग्रह अविराम रह्यो । यो बेग्लै कुरा हो एकताक उनी तुल्सी गिरीजस्तै झण्डै पाच बनेका थिए । ०४६ सालको आन्दोलनमा उनको भूमिका प्रशंसनीय थियो । प्रजातान्त्रिक भनिएकाहरुले नै तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रको ०५९ असोज १८ कदमको जयजयकार गरिरहँदा त्यसविरुद्ध उनले आन्दोलनको अविराम नेतृत्व गरिरहे । गलहत्याइएका शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्रीमा पुनःस्थापित भए जसलाई प्रतिगमन आधा सच्चिएको ठानेर एमाले शासनको आसनमा विराजमान भयो । कोइराला अलिकति पनि विचलित भएनन् । अन्ततः उनले संसद पुनःबहाली लोकतन्त्र पुनःस्थापना

BY CHANKY SHRESTHA

माधव नेपालको ‘संघर्षको मैदान’ सकियो र ‘सत्ताको मैदान’ सुरु भयो ।
रुक्मांगद कटवाल प्रकरणबाट संवैधानिक राष्ट्रप्रमुखले मैदान’ सकियो र ‘सत्ताको मैदान’ सुरु भयो ।
रुक्मांगद कटवाल प्रकरणबाट संवैधानिक राष्ट्रप्रमुखले मन्त्रिपषिद्को निर्णय आफ्नै ुविवेकुअनुसार नमाने पनि हुन्छ भन्ने नजिर कायम भएको छ । त्यसमा कांग्रेसलगायत दक्षिणपन्थी दल र ुव्यावसायिक बुद्धिजीवीहरुले ल्याप्चे लगाइदिएका छन् । सामान्य राजनीतिक चेतना हुनेलाई पनि थाहा छ सरकारले संवैधानिक राष्ट्र प्रमुखको मृत्युप्रस्तावको सिफारिस गरे पनि उनी त्यसमा सही गर्न बाध्य हुनेछन् । तर यहाँ लोकतन्त्रलाई नै कांग्रेसलगायत दक्षिणपन्थी दलको सापेक्ष बनाइएको छ । एमालेकै उत्तोलनमा आएको दोहोरो सत्ताको स्थिति उसैका लागि घाँडो हुनेछ ।
नयाँ प्रगतिशील र न्यायमूलक संविधान लेख्नु संविधानसभाको सबैभन्दा महत्वपूर्ण काम हो जसको नेतृत्व सरकारले गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसका लागि राज्य पुनःसंरचनाको खाका अझै तयार भएको छैन । शान्ति प्रकि्रया पूरा गर्नु अर्को महत्वपूर्ण काम हो । माओवादी र तत्कालीन सात दलबीच भएको विस्तृत शान्ति सम्झौताअनुसार सुरक्षा निकायमा माओवादी जनसेनाको समायोजन हुनुपर्छ । तर सेनाको वर्तमान नेतृत्व यो काम हुन दिने पक्षमा छैन । शान्ति सम्झौताविपरीत कांगे्रस नेतृत्व र अन्य दक्षिणपन्थी दल पनि यसको विपक्षमा सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिइरहेका छन् । कटवाल प्रकरणबाट सेनालाई आदेश दिने र नमानेमा उसलाई कारबाही गर्ने स्थिति पनि अब देखिन्न । त्यसका लागि कांग्रेस एमालेलगायत दलले नैतिक हक र आत्मबल गुमाइसकेका छन् ।
सैनिक नेतृत्व खुलमखुला विस्तृत शान्ति सम्झौतालाई चुनौती दिइरहेको छ । यो राजनीतिक सहमतिमात्र हो सेनाले त्यसलाई मान्नुपर्ने बाध्यकारी स्थिति छैन भनिरहेछ । माओवादी जनसेना अत्यन्तै दयनीय स्थितिमा धैर्यपूर्वक क्यान्टोनमेन्टमा बसिरहेका छन् । समायोजन कार्य जति ढिला भयो त्यति नै तिनको धैर्य टुट्दै जान्छ । तिनीहरु हातहतियारसाथ बाहिर निस्के भने देशको शान्ति-सुव्यवस्थाको हालत के हुन्छ त्यसले देशलाई फेरि गृहयुद्धमा धकेल्यो भने त्यसको जिम्मेवारी राष्ट्रपति उनका उत्तोलक कांग्रेस एमालेलगायत १८ दल र राष्ट्रपतिको कदमलाई जयजयकार गर्ने व्यावसायिक बुद्धिजीवीले लिनुपर्छ कि पर्दैन ?
माधव नेपालका तत्कालीन चुनौती त सरकारलाई पूर्ण आकार दिनु नै हुनेछ । कांग्रेस फोरम तमलोपासँगै टोल-टोलका क्लबस्तरका पार्टीले उनलाई त्यसै समर्थन दिएका होइनन् । तिनीहरु सबलाई खुसी पार्ने हो भने उनको मन्त्रीमण्डलको आकार ०५६ सालपछि देउवाको मन्त्रीमण्डलभन्दा पनि जम्बो हुनेछ । यी दलको हैसियतको आभासमात्र दिलाउन खोज्दा पनि उनको सरकारमा दश रेक्टर स्केलको भूकम्प जाने खतरा छ । ३ सय ५८ मत पाएका माधवलाई साना केही दलले सरकार निर्माणकै क्रममा समर्थन फिर्ता लिने सम्भावना छ । तीमध्ये फोरमले मात्र समर्थन फिर्ता लिइदियो भने ढोडको बैशाखी टेकेको सरकार गर्लामगुर्लुम ढल्नेछ ।
प्रष्ट छ माधव नेपाल सरकारको साचो मदेसी दलहरुसँग छ जसको माग एक मदेस एक प्रदेश हो । यो माग पूरा गर्ने हो भने सरकारमा सहभागी पार्टीबीच नै बितण्डा हुनेछ । महाकाली सन्धिमा जस्तै एमाले पार्टी फुट्ने स्थिति आउनसक्छ । माग पूरा नभए पनि सरकारमा बस्न चाहे मदेसी दलहरु फुट्नेछन् र सरकारको आयुमा प्रश्नचिह्न लागिरहनेछ । यसको असर संविधान निर्माणमा पर्छ जसले संविधानसभा नै विफल बनाइदिने खतरा हुन्छ । त्यसो भयो भने त्यसको मुख्य दोष सरकार प्रमुख माधव नेपाल र उनको पार्टी एमालेको थाप्लामा पर्नेछ ।
कांग्रेसको समस्या उसको पराजित मनोविज्ञान हो । ऊ ऐतिहासिक संविधानसभामा वामपन्थीले पाएको ६२ प्रतिशत मतबाट रन्थनिएको छ । त्यसको निदान उसले वामपन्थी दलको ह्रासमा देखेको छ । यसकारण ऊ माधव नेपाललाई ढाल बनाएर भीष्मलाई जस्तै वामपन्थीलाई मृत्युशैयामा पुर्याउन चाहन्छ । गठबन्धनले माओवादी-एमाले सम्बन्ध बिग्रेको छ । आगामी दिनमा यो अझै शत्रुतापूर्ण हुनेछ । एमालेले कुनै प्रगतिशील क्रान्तिकारी काम गर्न लाग्यो भने पनि कांगे्रसले बैशाखी झिकेर उनलाई लडाइदिने पक्का छ । ०५२ सालमा अल्पमतको सरकार कांग्रेसले त्यसै ढालिदिएको होइन ।माधव नेपालको प्रशंसा त्यतिखेर खुबै भयो जब उनले संविधानसभामा पार्टी र आफ्नो हारको नैतिक जिम्मेवारी लिँदै महासचिव पदबाट राजीनामा गरे । मनोनयनबाट पनि आउन अस्वीकार गर्नु उनको अर्को प्लस प्वाइन्ट थियो । त्यतिखेर उनको नैतिकता डगमगायो जब उनलाई प्रथम राष्ट्रपति बन्न लोभ देखाइयो । संवैधानिक समितिको अध्यक्ष बन्न माओवादीले राखेको प्रस्ताव स्वीकार्दै आफ्नै अडानविपरीत उनी सुशीलचन्द्र अमात्यलाई राजीनामा गराएर सभासद बने । अध्यक्ष कार्यकारी हुने भएपछि पार्टीमै सर्वसम्मत अध्यक्ष बन्न खोजे । त्यसमा असफल भएपछि एक समयका कडा प्रतिद्वन्द्वी केपी ओलीको क्याम्पमा पुगे । कांग्रेसले प्रधानमन्त्री बन्न प्रस्ताव राखेपछि दायावाया नहेरी सिठी नै नबजी लिगलिगे दौडमा सामेल भए र दौड जित्न सफल भए । देखिन त उनी राजनीतिका कुशल खेलाडी देखिए तर उनको हालत त्यो बहुचर्चित अभिनेताको जस्तो भइदियो जसको अभिनयबाहेक सबै कुरा राम्रो हुन्छ ।
ओशोका अनुसार डार्विन न्यूटन बन्नुपर्ने भारतीय युवकका दिमाग चौबीसै घण्टा युवतीका स्कर्टवरिपरि घुमिरहेको हुन्छ । यसकारण तिनीहरु असफल छन् । तिनकै शैलीमा सत्ताको स्कर्टवरिपरि घुमिरहेका दलको बैशाखी टेकेर माधव नेपालले गर्नसक्ने र गर्नैपर्ने काम संविधान निर्माण र शान्तिप्रकि्रया पूरा गर्न माओवादीलाई पनि सहमतिमा ल्याउनु हो । माओवादीका आफ्नै समस्या छन् । नेताका पेलाह मिजास र कार्यकर्ताको अराजकता माओवादीका निको नभएका दुई घाउ हुन् । तथापि ऊबिना न संविधान बन्नसक्छ न शान्तिप्रकि्रया पूरा हुन्छ । राष्ट्रिय सहमतिको सरकार बन्ने शर्तमा सरकारको नेतृत्व त्याग्न पनि तयार हुनुमै माधव नेपालको योग्यताको वास्तविक परीक्षा हुनेछ । अन्यथा दक्षिणपन्थी दलका निमित्त नायक प्रधानमन्त्रीका रुपमा इतिहासमा नाम दर्ता गर्नुबाहेक सुनाम उनको भागमा केही पर्नेछैन .

चंकी श्रेष्ठ ‘अभय’
विगत पाँच वर्षदेखि म त्यो केटीको खोजीमा थिएँ । मेरी पूर्व प्रेमिका…॥ । नढाँटी भन्छु म त्यसको हत्या गर्न चाहन्थेँँ ।

मेरो जीवन त्यस्तो विलखबन्द यात्रा थियो जसको वरिपरि केवल भीर थियो र प्रतिगमनको म जन्मजात शत्रु थिएँ । म बारम्बार एउटै कुराले उत्पीडित थिएँ र त्यो मेरो जन्मसँगै अभिन्नरुपमा टाँसिएर आएको जातीय पीडा थियो । गरिवी त त्यसको अभिन्न अंग छँदै थियो । त्यसले मानौ व्यक्तित्व नै धारण गरेर मसँग दुश्मनी गरिरहेको थियॊ । प्रेममा विश्वासमा यात्रामा मनोविज्ञानमा र जीवनका हरेक पाइलामा चुनौती दिइरहेको थियो र मलाई पराजित पनि गरिरहेको थियो ।

मेरा साथीहरु त प्रशस्त हुन्थे तर तिनको भीडमा म नितान्त एक्लो हुन्थेँ । त्यसैको फाइदा उठाएर त्यो डिप्रेसनकै पाजा फिँजाएर मेरो घाँटी निमोठिरहेको हुन्थ्यो ।

मलाई दिमागभित्रबाट बारम्बार कसैले आत्मघातका लागि उक्साइरहेझैँ लाग्थ्यो । त्यो मेरो कानमा एकोहोरो घन्टी बजाइरहेको हुन्थ्यो मानौ म आफैँसँग भनिरहेको हुन्थेँ मेरो जीवन हारेको जीवन हो । त्यसपछि मेरो किलकिले थिच्दै त्यो भन्थ्यो तँ मेरो युद्धबन्दी होस् यस कारण म तँलाई मनलागी यातना दिन्छु ।

म त्योसँग विद्रोह गरिरहेको हुन्थेँ र बारम्बार त्यसको बन्धनबाट मुक्त हुन छट्पटाइरहेको हुन्थेँ । अन्त्यमा त्यो मेरो छातीमा एसएलआर तेस्र्याउँथ्यो र मारिदिने धम्की दिन्थ्यो । पछि थाहा हुन्थ्यो त्यो त मेरो चिरप्रतिद्वन्द्वी उही जात नै हुन्थ्यो ।

डाक्टर देखाउने हैसियत हुँदो हो त आधुनिक चिकित्सा विज्ञानले मलाई सिजोप्रुेनिक वा यस्तै केही भनिदिनसक्थ्यो । हिमवत् खण्डको हाम्रो महान् समाजशास्त्रले बनाएको सिजोप्रुेनिक ! यो एउटा नामी हास्यको विषय हुनसक्थ्यो । गरिवी मलाई पुस्तेनी सम्पतिका रुपमा प्राप्त थियो र बेरोजगारी त मेरो आफ्नै जातिगत सम्पति छँदै थियो । हाम्रो देशमा लोकतन्त्र आए पनि ढोकतन्त्रप्रेमीहरुको जुन प्रशासन थियो त्यसले मलाई जीवनभरि नै बेरोजगार राख्ने खतरा सत प्रतिसत बढेर गएको थियो । त्यसमाथि देशले जातीय असमानताको नाका भत्काइदिए पनि समाजले यसलाई अक्षय पैतृक पुँजीका रुपमा सुरक्षित राखेको थियो । जातकै कारण म झण्डै एक दलित युवकको नियति भोगिरहेको थिएँ । हो जातीय पीडाकै कारण सम्भवतः म संसारकै सबैभन्दा दुःखी युवक थिएँ र त्यो दुःखी युवक डाक्टर देखाउने हैसियतमा थिएन ।

मेरी प्रेमिका हाम्रो समाजमा उँचो जातकी थिई र प्रचलित समाजशास्त्रलाई चुनौती दिँदै मसँग प्रेम गरिरहेकी थिई । राम्री र मायालु त भन्नै पर्दैन किनभने ती प्रेमीका आँखा थिए । ऊ सिनेमाकी कुनै नायिकाजस्तै सानदार र आकर्षक व्यक्तित्वयुक्त थिई र प्रेमको मामलामा केही आक्रामक पनि । स्पष्ट थियो मजस्तो सुदामा टाइपको प्रेमीबाट ढुक्क थिई र त्यहाँ खलनायकको सिनेम्याटिक कुनै रोल हुनसक्दैनथ्यो ।
प्रेम त त्यसलाई त्यतिकै गर्थेँ तर अगाडि बढ्न हच्कन्थेँ । जातीय पीडा जति नै भोग्नुपरे पनि त्यस्तो आधुनिक युवक जो प्रेम र अनुरागका अनेक आयामसँग साक्षात्कार गरिरहेको छ प्रेमिकाको आक्रामकतासँग किन डराउँछ म अक्सर सपना देख्थेँ प्रेमिका मसँग प्रेमको याचना गरिरहेकी हुन्थी । जवाफमा म कमजोर वाणीविहीन र निरुपाय हुन्थेँ । यही मौका छोपेर मेरो जात मविरुद्ध उचाल्दै उसलाई भनिरहेको हुन्थ्यो ुत्यस्तो मानिसलाई तिमी प्रेम गरिरहेकी छ्यौ जो प्रेमका लागि किःमार्थ योग्य पात्र होइन ।ु के मेरै जात मविरुद्ध यति ठूलो षड्यन्त्र गरिरहेको थियो प्रेमिका ऊप्रति आश्वस्त देखिन्थी र उडन्ते सिनेमाको प्लटमा जस्तै मबाट एक्कासि टाढिएर उसको नजिक हुन्थी । दुश्मन कति शक्तिशाली हुन्थ्यो भने उसका विरुद्ध मेरो एउटै प्रतिकि्रया हुन्थ्यो मौनता केवल मौनता ।

……………….
यस्तैमा त्यो दुर्घटना भएको थियो । के भएको थियो सहरको नामूद गुण्डाले प्रेमिकालाई बलात्कार गरेको खबर सहरभरि फैलियो । के मेरो सपना विपनाकै पूर्वाभास थियो

मलाई आफू उभिएको जमिन भासिएको अनुभूति भयो । म अर्को भीषण उत्पीडनको तलाउमा खसेको थिएँ । गरिवीको उत्पीडन अब केही थिएन । प्रतिशोधको भावनाले म कतिसम्म उम्लिएँ भने मेरो जीवनको एउटै लक्ष्य गुण्डाको हत्या गर्नु भयो । सजिलो त यो काम छँदै थिएन एक निहत्था युवकले सहरकै नामूद गुण्डाको हत्या गर्नु । शेक्स्पियरको वियोगी नायक ह्याम्लेटजस्तै आफ्नै बर्बादी निम्त्याउन अब म तयार थिएँ ।

म निकै सावधानीसाथ कम्मरमा आठ इाचको छुरी भिरेर त्यसको हत्या गर्न हिँडे । राति त्यो एक्लै हिँड्ने गल्लीमा ढुकेर बसेँ । यो कस्तो पत्याइनसक्नु दृश्य थियो मेरी प्रेमिका हाँसीखुसी त्यसैसँग अंकमाल गरेर आइरहेकी थिई । मलाई आफ्नै आँखामाथि विश्वास भएन । के यो अर्को दुस्वप्न थियो प्रेमिकाको बलात्कार अहिलेसम्म पनि म दुस्वप्न ठान्ने गर्छु र बारम्बार त्यो दुस्वप्नमात्र होस् भन्ने कामना गर्छु । मैले आँखा मिचेर हेरेँ अहँ त्यो सपना थिएन । आफैँलाई चिमोटेँ हकारेँ त्यो कटु विपना नै थियो ।

मेरो उद्देश्य गुण्डाको हत्या गर्नु थियो । जेसुकै होस् पहिले यसलाई सिध्याउँछु त्यसपछि मात्र छिनोफानो गर्छु । म दृढ भएँ । मौका ढुकिरहेको चितुवाजस्तै त्यसमाथि आक्रमण गरेँ । प्रेमिका आँत्तिएर मृगजस्तै उछिट्टिई । गुण्डा फेला पर् यो । दृश्य यस्तो प्रतीत हुन्थ्यो गुण्डा अब सज्जन भएको छ मचाहिँ गुण्डा भएको छु । म आक्रमण गरिरहेको थिएँ र त्योचाहिँ प्रतिरक्षामात्र गरिरहेको थियो । त्यो सहरको नामूद गुण्डा थियो र मल्लयुद्धको अनेक जुक्ति जान्दथ्यो । त्यसमाथि सारा सहरबासीलाई लुटेर शारीरिकरुपले पनि निकै तन्दुरुस्त भएको थियो । एउटै कुरा त्यसले प्रतिरक्षामात्र गर् यो नत्र त्यतिन्जेल मलाई सिध्याउन पक्कै ऊ सफल हुन्थ्यो ।

यस्तो प्रेमकथा कस्तो भनूँ मिलान कुन्देराको प्लटजस्तो प्रेमिकाका लागि म ज्यान बाजी लगाइरहेको थिएँ तर त्यो मैमाथि थुकिरहेकी थिई ।

मसँग अब कुनै शब्द थिएन । मलाई लाग्यो प्रेमिकाले मलाई मेरो निम्छरो जातकै कारण धोका दिएकी थिई र त्यो बलात्कार तिनीहरुकै मिलीमतोमा प्रायोजितरुपमा भएको थियो । मेरो प्रतिशोध एकाएक गुण्डाबाट प्रेमिकातर्फ सर् यो । प्रष्ट थियो यो मेरो जातीय अस्मितामाथि अर्को जब्बर असहिष्णु प्रहार थियो । मैले तत्काल त्यसमाथि आक्रमण गरेँ । अब गुण्डाको ठाउँमा म थिएँ र मेरो ठाउँमा गुण्डा थियो । हाम्रो भूमिका अघिल्लो दृश्यबाटै फेरिएको थियो । त्यसले मेरो पाखुरा परक्क बटारेर मर्काइदियो र प्रेमिकालाई सुरक्षा दियो । त्यसपछि प्रहरी बोलाएर मलाई पक्राइदियो । हेर्नुस् त एउटा गुण्डो उसैबाट पीडित मान्छेलाई गुण्डा सावित गर्छ र प्रहरी बोलाएर पक्राइदिन्छ । म आफूलाई त्यो संघारमा पाउन थालेँ जहाँ विडम्बनाकै सिमाना सकिन्छ तर त्यसको शृंखला कहिल्यै सकिन्नँ ।

…………..
म दुई वर्ष थुनामा परेँ । मेरो इमान्दारीको कदरस्वरुप तोकिएको समयभन्दा दुई महिनाअघि छुटेँ । तर दुनियाँलाई के थाहा मेरो जीवनको एकमात्र लक्ष्य फेरि पनि प्रेमिकाकै हत्या गर्नु थियो !

एउटा कुरा म आफ्नो जातीय पहिचानविपरीत जन्मजातै अिहंस्रक प्रवृत्तिको थिएँ । कतिसम्म भने उधुमै सताइरहेको िझंगा मार्न पनि हच्कन्थेँ । अाजानमा जब मबाट कीरा-फट्याङ्ग्रा मारिन्थे लामो समयसम्म पश्चातापले मलाई सताइरहन्थ्यो । केटाकेटीमा मैले कुखुराको एउटा चल्लो कुल्चिँदा त्यो आन्द्राभुँडी र कलेजो बाहिर निकालेर तत्काल मरेको थियो । त्यो पापबोधले पाँच दिन ज्वरोले थलिएँ । अहिलेसम्म पनि त्यसका लागि बारम्बार आफूलाई धिक्कार्छु । हेर्नुस् त यो समाज त्यही मानिसलाई हत्याराको सर्टिफिकेट दिन तम्तयार छ !

प्रेमिका कहाँ थिई के गर्थी मलाई केही थाहा थिएन । कसैले सूचना पनि दिँदैनथ्यो दुनियाँलाई थाहा थियो त्यसमाथि आक्रमणकै कारण म थुनामा परेको थिएँ । म उसलाई खोज्दैखोज्दै निकै भौतारिएँँ ।

दुर्भाग्य मेरो जीवनमा शरीरकै अभिन्न अंगजस्तो थियो । आमाले मलाई जन्म दिइन् मानौ कत्र्तव्य पूरा भयो र बितिन् । बाबु दीर्घ रोगी जो मेरो पूर्वकिशोर उमेरमै बितॆ । म दिदीको ममतामा हुर्किएँ । तिनले धेरै दुःख गरेर मलाई पढाइन् । म होनाहार भएर धेरैका लागि प्रेरणाको स्रोत बनिरहेको थिएँ । दुर्भाग्य हेर्नुस् एक दिन चोर डाँका गुण्डा वा हत्याराजस्तै थुनामा परेँ । दिदी असाध्यै दुःखी भइन् । भाइलाई ठूलो मान्छे बनाउने सपना थियो । त्यो यो अन्यायमूलक राज्यको पांग्रामुनि धूलिसात भएको थियो । अब के विकल्प बाँकी थियो दिदीको जीवनमा एक दिन सुनँे यो अन्यायमूलक राज्यलाई धूलिसात पार्ने प्रणसहित दिदी ुजंगलु छिरिन् ।

दुर्घटना मेरो जीवनमा एकपछि अर्को क्याराभान बनेर आइरहेको थियो । चाँडै नै एक दिन अर्को दुःखद् खबर आयो शत्रुको गोली लागेर अनकण्टार घोप्टेभीरमा दिदीले वीरगति प्राप्त गरिन् । कठै दिदीको अवशेष कतै प्राप्त भएन रे ! के मेरो जीवन दुर्घटनाहरुको विश्वसंग्रहालय थियो म पौने छ अरब मानिसको संसारमा नितान्त एक्लो भएर बाँचिरहेको थिएँ । तपाईँलाई थाहा छ यति एक्लो र अभागी त निर्जीव ढुंगा पनि हुँदैन ।

मेरो जीवनमा अब के बाँकी थियो त अब त प्रेमिका भेटिन्छे भन्ने कुरामै लगभग निराश थिएँ । के गरुँ

…………….
र एक दिन……… त्यो दिन आयो । मैले उसलाई बीच बजारमा भेटेँ । त्यो सर्लक्क दुब्लाएकी थिई । आँखामा अभिन्न उदासी थियो । तर उत्तिकै व्यक्तित्वयुक्त राम्री र चमकदार ।

त्यसको सौन्दर्यमा मुग्ध हुनु र पूर्व सम्बन्ध सम्झेर भावुक हुनु घाटा थियो । म सधैँ कम्मरमा आठ इन्चको छुरी बोकेर हिँड्थेँ । जब भेट्छु आफ्नो लक्ष्य पूरा गर्छु । म सजग भएँ जति ढिलो गर् यो त्यति घाटा थियो । तर असनको भीडमा थिई । म त्यसलाई पछ्याउँदै हिँडिरहेको थिएँ । कहिले त्यो झुलुक्क देखिन्थी कहिले टाउकोमात्र देखिन्थ्यो । उसले नदेखोस् भनेर मानिसहरुको छेको लाग्दै हिँडिरहेको थिएँ । एकपल्ट उसलाई हातैले भेट्ने दूरीमा पुगेँ र कम्मरमा घुसारेको चक्कु स्पर्श गरेँ । झस्किएँ । यत्रा मानिसको भीडमा आक्रमण गर्ने साहस भएन । केही क्षण चुपचाप उभिइरहेँ । ऊ पर पुगिसकेकी थिई । जिन्दगीभरि म हरेक पाइलामा यसैगरी चुकिरहेको थिएँ । तत्काल हत्या गर्ने मौका गुम्दै गएकोमा मैले आफैँलाई हकारेँ ।

अब ऊ निकै कम चहलपहल भएको बाटोमा पुगी । गोविन्द गोठालेकॊ पात्रजस्तै म उसको पछिपछि त थिएँ तर किन हो दिनको प्रकाशमै हत्या गर्ने साहस भएन । मेरो हृदय र दिमागबीच बारम्बार द्वन्द्व चलिरहेको थियो । दिमाग भन्थ्यो द्विविधा नै तेरो जिन्दगीको असफलताको जरा हो अतः लक्ष्य प्राप्त गर्नु छ भने तुरुन्त आक्रमण गर । हृदय भने आनाकानी गरिरहेको थियो । मेरो चेतनशील दिमाग सधैँ भावुक हृदयसँग पराजित हुन्थ्यो । होस् म यसको हत्या एकान्तमै गर्छु हत्याको ग्ल्यामर वास्तवमा एकान्तमै प्राप्त गर्न सकिन्छ ।

ऊ गाडी चढी । ढोकानजिकै खाली सिटमा बसी । उसलाई के थाहा उसैलाई छुरी रोप्ने मौका खोज्दै एउटा युवक जो उसकै पूर्व प्रमी हो निरन्तर पछ्याइरहेको छ ! म पनि गाडी चढेँ र पछाडि गएर उभिएँ । एकै छिनमा गाडी प्याक भयो । दुवै हातमा गह्रौँ झोला बोकेकी डालिली शरीरकी एउटी युवती मेरो पिठ्यूमा आफ्ना भारी स्तन दबाएर उभिई । यस्तो स्थितिमा कुनै युवक कति रोमािाचत र उत्तेजित हुन्छ भन्ने थाहा छ । सबै थाहा छ तर म त शितांग थिएँ । ममा त्यसको कुनै प्रभाव परेन । यति थाहा छ कोटेश्वर पुगेपछि त्यो ओर्ली ।

म पछाडिको खाली सिटमा बसेँ । कुलेश्वरतिरबाट आएको टेम्पोबाट हतारहतार झरेर प्लस टु पढ्ने दुई नवयुवती खाली सिटमा मसँग टाँस्सिएर बसे । तिनका प्रुक घुँडाभन्दा कति माथि थिए भने सेता पुष्ट तिघ्रा झलझलाकार देखिन्थे । अग्लो सिटमा त्यसरी बस्दा तिनको हालत कस्तो हुन्छ तपाईँ प्रष्ट अनुमान गर्न सक्नुहुन्छ । वरिपरिका युवक सायद मप्रति इष्र्या गरिरहेका थिए । के म यो सिट तिनका लागि छाडिदिऊँ तिनीहरुका लोभी आँखा बारम्बार नवयुवतीका शरीरका त्यही भागमा पर्थे । अन्ततः झोलाले छेकेर तिनीहरु आफ्नो सुरक्षाको असफल प्रयास गर्न थाले । यो दृश्यले पनि मलाई कुनै उत्तेजना दिएन । के म ढुंगा भइसकेको थिएँ सायद प्रेमिकाको हत्या गर्ने उद्देश्यबाहेक मेरा सबै उत्तेजना मृत भइसकेको थिए ।

प्रेमिका बसेकी सिटको छेउ खाली भयो । एउटा भुँडे अद्भैँसे ऊसँग टाँसिएर बस्यो । प्रेमिका अलि भित्तातिर कोच्चिई । त्यो उसलाई निकै अभद्र तरिकाले लोभिएर हेर्न थाल्यो । त्यो पक्कै उसको रहरलाग्दो शरीर कागतीजस्तै निचोर्न चाहन्थ्यो जुन यो भीडमा सम्भव भएन । यस कारण उठ्दा हातमा स्तनको दबाब पर्नेगरी उसको अगाडि डण्डीमा हात तेस्र्यायो । अद्भैँसेको चर्तिकलाले पनि मलाई कुनै प्रभाव पारेन ।

झण्डै बाह्र किलोमिटरको यात्रापछि ऊ उठी र निकै संयमित तरिकाले अद्भैँसेको तेसर्िएको हातबाट आफ्ना स्तन जोगाई । दुवै हातमा गहाँै्र झोला झुण्ड्याएर ऊ दक्षिणतिर लागी । के म उसलाई सघाइदिउष अहो मलाई यो के भएको के ऊ अझै मेरी मायालु प्रेमिका हो र ऊ त मेरो जीवनकै सबैभन्दा ठूलो र एकमात्र शत्रु भइसकेकी थिई ! यस्तो चालाले जीवनमा अर्को एक पल्ट फेरि म आफ्नो लक्ष्यमा असफल हुनसक्छु । मैले फेरि एक पल्ट आफैँलाई हकारेँ । ऊ गाउँतिर जाने गाडी चढी । सिटमा बसेर ऊ रातो कपाल भएकी किशोरीसँग गफ गर्न थाली । किशोरी प्लस टु पढ्ने रैथाने छात्रा भएकी अनुमान उसको युनिफर्म र कुराकानीबाट सजिलै गर्न सकिन्थ्यो । त्यो बातैपिच्छे पूरै यात्रुको ध्यानाकर्षण हुनेगरी झर्ना छङछङाएझैँ हाँस्थी । दुवै जना अन्तिम विसौनीमा ओर्लिए । केही क्षणपछि छात्रासँग छुट्टिएर ऊ पश्चिमतिर लागी । म लगातार उसको पिछा गरिरहेको थिएँ ।

प्रेमिका कोठेबारी र सानो बगैँचा भएको चिटिक्कको घरभित्र छिरी । अहा बगैँचामा गुलाब सेतो कमल गोदावरी र ड्याफोडिल ढकमक्क फुलेका थिए । पहिला ऊ फूल चुँड्नमात्र रुचाउँथी अब फूल सजाउन पनि जानिछ । के साँच्चै अब ऊ परिपक्व भएकी थिई ऊ भुइँतलाको दक्षिणपट्टि कोठाको झ्याल खुलै राखेर कपडा फेर्न थाली । उसले मलाई देखी । मेरो सास टक्क रोकिएलाझैँ भयो । के उसले मलाई चिनी सायद चिनिनँ । पक्कै उसले मलाई एउटी युवतीले कपडा फेरेको हेरेर आनन्द लिने गुण्डो आवारा सम्झेकी हुनुपर्छ । त्यसैले झ्यालको खापा अलि घर्काई । म पाइलैपिच्छे मौका गुमाइरहेको थिएँ । अब के गर्ने म निकै बेर अलमलिएँ । दिउँसो मेरो योजना असफल पनि हुनसक्थ्यो । आक्रमणअघि नै उसले मलाई देखी भने पक्कै चिच्चाउनेछे । त्यसपछि गाउँलेहरुले मलाई बाँकी राख्लान् म फेरि थुनिनेछु अनि लक्ष्य पूरा गर्न नसकेको मानसिक तनावले चाँडै नै मर्नेछु ।

सोचेँ मध्यराति ढुक्कले यसको हत्या गर्छु । नजिकै चौतारोमा चुनावी आमसभा भइरहेको थियो । संसारमा गरिबको राज्य छैन भन्छन् तर पनि यो देशमा ल्याउने हाम्लाई मन छ जीवन शर्माको गीत माइकमा बजिरहेको थियो र स्वरमा स्वर मिलाउँदै नेता-कार्यकर्ता नाचिरहेका थिए । यो देशमा सर्वहाराको राज्य स्थापना कसरी हुनसक्छ गीत र नाच सकिएपछि हँसिया-हथौडा अंकित रातो क्याप लगाएको नेता व्याख्या गर्नथाल्यो । त्यहाँ सबैलाई गाँस बास कपासको व्यवस्था हुन्छ । कोही ठूला हुने छैनन् कोही साना हुने छैनन् सब बराबर । उसको बातैपिच्छे हँसिया-हथौडा अंकित झण्डा बोकेका कार्यकर्ताहरु ताली पिट्थे । ताली बजुन्जेल नेता चुप लाग्थ्यो र फेरि आँैला ठड्याई-ठड्याई उर्लिएको खहरेजस्तै स्वरमा भाषण दिन थाल्थ्यो ।

म त्यहाँ धेरै बेर टिक्न सकिनँ । मेरो मन कतै पनि स्थिर रहन सक्दैनथ्यो । म दिनभरि नजिकैकै जंगल र खोलाकिनारमा भौतारिएँ । गोठाला केटाकेटी मलाई देखेर अचम्म मानिरहेका थिए । घाँस र पत्करको भारी बोकेर घर फर्कन लागेका युवतीहरु मलाई देखेर झसंग हुन्थे । के मेरो रुपरङ त्यति डरलाग्दो भइसकेको थियो के मेरो बेहाल रुपकै कारण प्रेमिकाले मलाई नचिनेकी हो वास्तवमा मैले ऐना नहेरेकै जुग भइसकेको थियो । माथि सल्ला सुसाएको र तल रुखका हाँगा भाँचिएलाझैँ गरी हुरी चलेको वातावरणबीच म निकै अबेरसम्म जंगलमा भौतारिइरहेँ ।

राति ११ बजे गाउँ सुनसान थियो । म उसको घरपरिसरको पर्खाल नाघेर भित्र छिरेँ । दक्षिणतिरको झ्याल अझै खुला थियो । कोठामा मधुरो बत्ती बलिरहेको थियो । झ्यालसँगै जोडिएको खाटमा सफा तन्ना ओछ्याइएको र सिरक गोलो पारेर सिरानमाथि राखिएको थियो । भित्र बच्चा रोइरहेको सुनिन्थ्यो ।

म एकछिन उदास भएर भित्रतिर हेर्न थालेँ । प्रेमिका वा गुण्डा कतै देखिएनन् । हातमा टर्च थियो जसको आवश्यकता अहिले थिएन । कम्मरमा भिरेको छुरी निकालेँ ।

प्रेमिका देखापरी । मेरो सास फेरि टक्क अडिएझैँ भयो । त्यसको पिठ्युमा एउटा बालक रोइरहेको थियो सायद ज्वरोग्रस्त थियो र काखमा सानो बच्चा दूध चुसिरहेको थियो । ऊ ती दुवैलाई झुलाएर फकाइरहेकी थिई । कति मायालाग्दा बालकहरु थिए ! म त टोलाएर एकोहोरो हेरेको हेर् यै भएँ । हरे एकाएक यो मलाई के भयो मेरा आँखाबाट बरर्र आँसु झरे । भक्कानै फुट्लाजस्तो भयो । मलाई आफ्नै बाल्यकाल प्रत्यक्ष भएझैँ लाग्यो । दिदी मलाई हरदम यसैगरी बोकेर हिँड्थिन् । मेरै लागि तिनले कतिकति दुःख झेलिन् । खासमा ती मेरी आमाभन्दा कैयन् गुणा बढी आमा थिइन् । मायाकी प्रतिमूर्ति ती दिदीलाई कहाँ भेट्नु मैले अब

धक्का मुटुमै यसरी पर् यो म त थरहरी हुनथालेँ कतै मेरो इहलीला यहीँ नसकियोस् ।

……….
मेरो हातबाट छुरी खस्यो र छिनमै म शितांग भएँ । त्यो दृश्यमा हरेक नारीलाई म त ममताकी प्रतिमूर्ति देख्न थालेँ । त्यसैका लागि दानवीर शत्रुले जस्तै मैले त्यसलाई ज्यान माफी दिएँ ।

प्रेम सेवा बलिदान पुण्य निरर्थक कृतज्ञता सायद मेरो निम्छरो जातित्वमै थियो । सायद त्यसैले मैले आफ्नो चिर योजना विगतका असफल सपनासँगै छाडिदिएँ । म भन्न सक्दिनँ तर प्रतिदानरहित प्रेम सायद मेरो रगतमै थियो…॥र सायद म अझै त्यसलाई एक अदृश्य प्रेमीले जस्तै प्रेम गर्थेँ ।

म त्यहाँबाट बाढीजस्तै निस्किएँ र अँध्यारो चिर्दै्र हिँडेँ । मभित्र अब कुनै आक्रोश थिएन । आक्रोश रित्तिएपछि मान्छे प्रतिकूल वातावरणबाट पीडित हुन्छ । म दुई दिनदेखि भोको थिएँ । त्यसमाथि तिर्खा थकाइ र जाडोले घेरा हालेर आक्रमण गरिरहेका थिए । पन्ध्र प्रतिशत ढल्न बाँकी रुखजस्तै ढल्ने समय टारेर म छिटोछिटो हिँडिरहेको थिएँ । चिसो बतास र खोलाको सुसेली अनि टाढाबाट आइरहेको कुकुरको एकोहोरो भुकाइले वातावरण टिठलाग्दो थियो ।

दाहिने खुट्टा कतै जोडले ठेसियो र मेरो मुख एउटा ढुंगामा जोडले ठोक्कियो । निधारबाट नाकको डाँडी हुँदै मनतातो रगत छातीतिर ओर्लियो । …………… ……………………। ……………………॥ प्रेमिकासामु किन हो म कृतज्ञ भएर उभिएको थिएँ । प्रेमिका उदास नजरले मलाई हेरिरहेकी थिई । पश्चातापले उसको हृदय उत्तीसको गिण्डोजस्तै चिरिएर दुई फ्याक भएको थियो । त्यसलाई मैले जतनसाथ फर्काएँ । मभित्र अब जीवनको सुन्दर संगीत झंकृत भइरहेको थियो । पूर्वतिरको क्षितिज हल्का रातो हुँदै गएको थियो । मधुरो रंगीन उज्यालोबाट प्रकट भएर दार्शनिक सुकरात मसँग हात मिलाउन यतै आइरहेका थिए । अहो प्यारा सुकरात यो दर्शनको अपेक्षा मैले सपनामा पनि गर्न पाएको थिइनँ । उनलाई स्वागत गर्न मुस्कुराउँदै मैले दुवै हात फैलाएँ ।

…………..